Το Τυχερό Βλήμα

Για δύο χιλιάδες χρόνια ο Παρθενώνας στεκόταν ακέραιος.

Χτίστηκε ως απάντηση στους Πέρσες, που είχαν πυρπολήσει τον προηγούμενο ναό. Ο ίδιος ο Παρθενώνας δεν τους αντιμετώπισε ποτέ, αλλά αντιμετώπισε όλους εκείνους που ήρθαν μετέπειτα. Τους Ρωμαίους, τους Σταυροφόρους, τους Οθωμανούς. Έγινε εκκλησία, τέμενος, το κτίριο άλλαζε χέρια και λειτουργία, αλλά δομικά έμενε άθικτο.

Εκείνο το βράδυ υπήρχαν 700 βαρέλια πυρίτιδας στο εσωτερικό του.

Οι Οθωμανοί είχαν επιλέξει τον Παρθενώνα ως αποθήκη πυρομαχικών, ίσως πίστευαν ότι κανένας δεν θα τολμούσε να το βομβαρδίσει. Δεν ήξεραν τον Μοροζίνι όμως. Έναν στρατιωτικό που είχε ήδη καταλάβει ολόκληρη την Πελοπόννησο. Τον άνθρωπο που η Βενετία θα έκανε Δόγη μετά από αυτή τη νίκη. Δεν τον ένοιαζε τι ήταν ο Παρθενώνας. Τον ένοιαζε αυτό που βρισκόταν στο εσωτερικό του.

Ο Ενετός Αρχιστράτηγος είχε στήσει πυροβολικό στον Λόφο Φιλοπάππου. Από εκεί, τρεις μέρες έριχναν.

Στις 7 μ.μ. της 26ης Σεπτεμβρίου 1687, μια βολίδα διαπέρασε τη μαρμάρινη στέγη.

Η έκρηξη ακούστηκε μέχρι τον Πειραιά.

Πάνω από τριακόσιοι άνθρωποι σκοτώθηκαν αμέσως. Όχι μόνο στρατιώτες. Οικογένειες είχαν κλειστεί εκεί μέσα, γυναίκες, παιδιά. Το μέρος που το πίστεψαν απαραβίαστο, εκείνο το βράδυ έγινε το πιο θανατηφόρο της πόλης.

Ο κεντρικός σηκός κατέρρευσε. Οι κίονες έπεσαν. Η ζωφόρος του Φειδία, 160 μέτρα μαρμάρου σκαλισμένου επί δεκαπέντε χρόνια, διαλύθηκε σε λεπτά.

Ο Μοροζίνι ονόμασε το βλήμα «fortunato colpo». Ο Κένιγκσμαρκ όμως, ο Σουηδός στρατάρχης που διοικούσε τον στρατό ξηράς, το είδε αλλιώς. Η Άννα Άκερχιελμ, συνοδός της συζύγου του και αυτόπτης μάρτυρας, έγραψε σε μία από τις πρωιμότερες μαρτυρίες που σώζονται πόσο τον βάρυνε να γκρεμιστεί ένας ναός τόσο αρχαίος που έμοιαζε αιώνιος.

Ο ένας το χάρηκε. Ο άλλος το θρήνησε.

Πριν φύγουν, ο Μοροζίνι προσπάθησε να αφαιρέσει αγάλματα από το δυτικό αέτωμα. Ο Ποσειδώνας και τα άλογα της Αθηνάς έπεσαν και έσπασαν στο έδαφος καθώς τα κατέβαζαν.

Ο Παρθενώνας ήταν πλέον ερείπιο.

Σήμερα, καθώς στέκεσαι εδώ

Αυτό που βλέπεις δεν είναι ένα ερείπιο που το ρήμαξε σιγά-σιγά ο χρόνος. Ο Παρθενώνας ήταν σχεδόν ακέραιος μέχρι εκείνο το βράδυ. Αυτό που βλέπεις είναι το αποτέλεσμα μιας μόνο νύχτας.

Δύο χιλιάδες χρόνια αντοχής. Ένα βλήμα. Δύο λεπτά.